آناتومی عمومی دهان

اطراف ریشه هر دندان را استخوانی احاطه کرده که به آن Alveolar process گویند به طوری که وقتی دندانی بیرون آورده می شود یا کشیده می شود به حفره استخوانی باقیمانده Bonysocko یا  Alveolus  گفته می شود.

اجزاء تشکیل دهنده یک دندان به شرح زیر است :

1- تاج آناتومیکی ( Anatomical-crown ) : آن قسمت از دندان که توسط مینا پوشیده شده است

2- تاج کلینیکی ( Clinical-crown ) : آن قسمت از دندان است که در دهان نمایان است. تاج کلینیکی از نظراندازه ممکن است با تاج آناتومیکی تطابق نکند. این تاج در تمام طول زندگی می تواند تغییر کند در حا لیکه تاج آناتومیکی همیشه اندازه ثابتی دارد.

3- ریشه آناتومیکی ( Anatomical Root )  : آن قسمت از ریشه است که با سحان  Cementum ) ( پوشیده می شود.

4- ریشه کلینیکی ( Clinical Root )  : آن قسمت از ریشه است که در دهان قابل رویت نیست و مانند تاج کلینیکی میتواند نسبت به ریشه آنشتومیکی تغییراتی از نظر اندازه داشته باشد.

5- مینا( Enamel )  : مینا نسج بسیارسخت آهکی شده ای است که عاج تاج دندان تاج آناتومیک را می پوشاند. مینا سخت ترین نسج زنده بدن انسان است اما بسیار شکننده است بخصوص اگر بستری از نسج عاج نداشته باشد و اصطلاحا توسط عاج حمایت نشود.

6- عاج ( Dentin ) : عاج نسبح سختی است که حجم اصلی هر دندان را تشکیل می دهد و در داخل خود حفره پا لپ ( pulp-cavity ) رامحصور میسازد. روی نسج عاج در قسمت تاج آناتومیکی به وسیله مینا و درقسمت ریشه آناتومیکی باسمان پوشیده می شود عاج علیرغم اینکه قسمت اعظم دندان را تشکیل می دهد. با این حال در یک دندان طبیعی معمولا به وسیله نسوج مذکور پوشیده شده و نمایان نیست. 7- سمان ( Cementum ) : ورقه ی سخت و استخوانی است که عاج را در قسمت ریشه آناتومیکی می پوشاند.

8- پالپ ( pulp ) : نسج نرمی است که حفره داخل دندان را پر می کند و شامل عروق و اعصاب است.

9- حفره پالپ : تمام حفره داخل دندان حفره پالپ ( pulp-cavity )  نامیده می شود وخود شامل اجزاء زیر است

الف : کانال پالپ ( pulp-canal ) آن قسمت از حفره پالپ است که در ریشه قرار دارد.

ب : اطاق پالپ ( pulp-chamber ) حفره وسیعی است و در قسمت مرکزی تاج آناتومیکی قرار دارد.

ج : شاخکهای پالپ ( pulp-horns ) : برجستگی های مویی شکلی از اطاق پالپ و در محیط تاج جدا می شود که شکل آن از برجستگی و فرورفتگی های خود تاج دندان پبروی می کند.

10- خط طوق یا یقه  ( Cervical-Line )یا ( Neck ) یا : ( Cervix ) خط کاملا مشخصی است در سطح خارجی دندان و درست در حد فاصل مینا و سحان مکه به آن C.E.J یا  ( Cemento-Enamel-Junction ) نیز می گویند. به این ترتیب خط طوق تاج آناتومیکی و ریشه آناتومیکی را از هم جدا می کند.

11-  ( Dention-Enamel-Junction ) : محل اتصال عاج و مینا در تاج آناتومیکی است.

12- لیگامان پریودنتال (P.D.L) : رشته های فیبروزه است که سحان را به استخوان آلوئل متصل میکند.

13- لثه ( Gingiva ) یا (  Gum) : نسج فیبروزه است که استخوان آلوئل وطوق دندانها را پوشانده ودر سطح توسط غشا مخاطی حمایت میشود.