بارداری و شیردهی

 

در دوران بارداری تغییرات قلبی و عروقی مختلفی رخ می دهد. حجم خون تا 30 % الی 40 % افزایش داشته در حالی که حجم گلبول های قرمز خون تنها به مقدار 15 تا 20 % افزایش می یابد. فشار خون در سه ماهۀ دوم کاهش می یابد. افزایش حجم خون ، افزایش فلو ، کاهش مقاومت جریان ، تاکی کاردی و سوفل قلبی در دوران بارداری شایع است. در آخر اواخر بارداری پدیده ای به نام سندرم کاهش فشار خون در حالت سوپاین ممکن است رخ دهد که با پایین افتادن ناگهانی فشار خون ، برادی کاردی ، تهوع ، تعرق ، ضعف و گرسنگی به هوا در حالت سو پایین مشخص می شود. علت آن برگشت خون وریدی به قلب است که به دلیل تحت فشار قرارگرفتن وریداجوف تحتانی توسط رحم باردار ایجاد می شود و راه درمان آن غلتیدن بیمار به سمت چپ است. مشکلات بالقوه مربوط به اعمال دندانپزشکی و اعمالی که ممکن است برای جنین خطرناک باشد الف ) اشعه ب) دارو ها ج) استرس.

1 - هیپوتانسیون در وضعیت سوپاین در اواخر حاملگی 2 - تغذیه و رژیم غذایی بد می تواند روی سلامت دهان تأثیر بگذارد 3 - انتقال داروها به نوزاد از طریق شیر مادر.

اصولا نگه داشتن بهداشت دهان در سطح عالی با انجام پروفیلاکسی صورت می گیرد.

کاهش Load  میکروبی دهان با استفاده از کلر هگزیدین یا فلوراید.

تجویز روزانه یک قرص 2/2 میلی گرمی سدیم فلوراید در طی سه ماه، دوم و سوم به همراه آب فلوراید شده باعث جلوگیری از پوسیدگی دندان های فرزندان خواهد شد.

خودداری از انجام درمان های انتخابی در سه ماهۀ اول.

سه ماهۀ دوم بهترین زمان برای درمان دندانپزشکی است به علاوۀ اوایل سه ماهۀ سوم عدم تهیۀ رادیوگرافی در سه ماهۀ اول مگر ضروری باشد که همراه با پیش بند سربی مانعی ندارد.

خودداری از تجویز داروهایی که برای جنین مضر است یا اثرات آنها ناشناخته است.

بی حس کننده ها : در دوران بارداری بی خطر هستند.

مسکن ها : در دوران بارداری مسکن انتخابی استامینوفن است. از تجویز آسپرین و NSAID ها اجتناب شود به دلیل خطر انقباض مجرای عروقی و نیز هموراژی های پس از زایمان  و همچنین ایجاد تأخیر در زایمان. استفاده طولانی مدت یا دوز بالای اپیوئیدها باعث اختلالات مادرزادی و دپرسیون تنفسی می شود.

آنتی بیوتیک ها : فقط تتراسایکلین منع مصرف دارد به دلیل ایجاد تغییر رنگ قهوه ای دندانها ، مینای هیپوپلاستیک ، مهار رشد استخوان و دیگر اختلالات اسکلتال

آرامبخش ها : بهتر است به طور کامل از آرام بخش ها استفاده نشود و در صورت لزوم موارد زیر رعایت شود : ( کاربرد  N2O – O  ) استنشاقی باید کمتر از 30 دقیقه باشد.

حداقل باید از 50 % اکسیژن استفاده شود تا در تمام مدت اکسیژن کافی در جریان باشد.

در پایان تجویز نیتروزاکسیاید باید در صورت لزوم و اقتضا و برای جلوگیری از هیپوکسی منتشر از اکسیژن استفاده کرد. اجتناب از اکسپوژرهای مکرر و طولانی مدت به نیتروزاکسیاید برای استفاده از ( N2O – O  ) سه ماهۀ دوم و سوم توصیه می شود.

 

شیردهی

 

در این دوران از تجویز داروهایی که امکان دارد از راه شیر به بچه منتقل شود خودداری شود میزان ترشح دارو در شیر مادر معمولا 1 تا 2 درصد میزانی است که در بدن مادر وجود دارد و بعید به نظر می رسد که این مقدار بتواند صدمه ای به نوزاد وارد کند. و لیکن برخی داروها به طور مقطع برای مادران شیرده منع مصرف دارو از جمله لتیوم – داروهای ضد سرطان – داروهای رادیواکتیو و فنیندیون از داروهای دیگری که در دوران شیر دهی منع مصرف دارند می توان مفنامیک اسید – تتراسایکلین – باربیتورات ها و بنزودیازپین ها را نام برد در صورت استفاده از دارو بهتر است مادر بلافاصله بعد از شیر دهی دارو را مصرف کند و از دادن شیر تا 4 ساعت یا درصورت امکان بیش از 4 ساعت خودداری کند.

عوارض و تظاهرات دهانی : ژنژیویت حاملگی به دلیل پاسخ التهابی شدت یافته نسبت به محرک های موضعی و افزایش ترشح استروژن و پروژسترون و تغییر در روند فیبرینولیز ایجاد می شود شایع ترین عارضه دهانی ( معمولا از ماه دوم بارداری آغاز می شود ) که شامل آماس لثه ای می شود:

1 - پیوژنیک گرانولوما

2 - تومور حاملگی

3 - افزایش حساسیت به رفلکس gag

4 - تشدید بیماری های پریودنتال

5 - لقی ناشایع دندان ها