|
تدابیر دندانپزشکی در سالمندان
سازمان بهداشت جهانی افراد 75-65 سال را به
عنوان سالخورده تعریف می کند افراد پیر : افراد بین 90-79 سال افراد بسیار پیر :
بالای 90 سال.
با افزایش سن توده های عضلانی کاهش پیدا می
کند. چربی بدن افزایش پیدا می کند و آب تمام بدن کاهش می یابد ( که بر استفاده
از دارو در افراد پیر اثر مهمی دارد.) افزایش میزان چربی عمل داروهای لیپوفیل
مانند دیازپام را به وسیلۀ کاهش در آغاز شروع اثر آنها و افزایش مدت اثر آنها
تحت تاثیر قرار می دهد. کاهش در آب تمام بدن اثر متقابلی بر روی داروهای محلول
در آب مانند استامینوفن به وسیلۀ ایجاد یک اثر آغازی تشدید شده دارد ( این
داروها باید با کاهش دوز در افراد مسن تجویز شود ) حساسیت بارورفلکس های محیطی
با پیری خراب می شود که باعث کاهش تنظیم حرارتی می شود و باعث افزایش ریسک زوال
و صدمات جدی می شود. اثرات داروهای ضد افسردگی ، نیترات ها و ضد فشار خون ها می
تواند همراه با کاهش حساسیت بار و رفلکس باشد. تنظیم حرارتی صدمه دیده منجر به
عدم حضور حس لرزش و اختلال در میزان بالا رفتن فعالیت های متابولیک و انقباض
عروقی ضعیف و عدم حساسیت گرمای پایین بدن می شود. این اثرات ریسک هیپرمی ، و شوک
حرارتی در افراد پیر را افزایش می دهد برخی داروها مثل کلرپرومازین و الکل به
علت ایجاد هیپرمی با احتیاط مصرف می شوند. فعالیت کمورسپتورهای آئورن و کاروتید
در افراد مسن کاهش می یابد. استفاده از دوز نرمال مورفین بالغین منجر به دپرسیون
شدید تنفسی در این افراد می شود. داروهای آنتی کولیزژیک مانند ضد افسردگی ها
آنتی هیستامین آنتی سایکوتیک ها با احتیاط مصرف شود.
تاثیرات سن بر روی اعضاء
قلبی عروقی : به علت افزایش بافت همبندی
و هایپر تروفی عروقی قلب ممکن است انعطاف کمتری داشته باشد. نیروی اولیۀ
دیاستولیک بطن چپ کاهش می یابد و انقباض عروق برای حفظ فشار کافی بطن چپ افزایش
می یابد که اینها منجر به نشانه های احتقان ریوی می شود فیبریلاسیون بطنی ( Af
) یک علت ایجاد سریع نارسایی احتقانی ( CHF ) و افزایش ریسک
سکته می باشد که در عدم حضور بیماری های روماتیسمی قلب ریسک سکته را تا 5 برابر
و در حضور بیماری های روماتیک قلب 20 برابر افزایش می دهد . آریتمی در افراد پیر
نیاز به استفاده از Pacemaker وارد و برای جلوگیری از ترومبوز و آمبولی باکومارین
درمان می شوند تشخیص اندوکاردیت در افراد پیر با سوفل قلبی و ضعف و تب در نظر
گرفته می شود.
ریوی : کاهش درالاستیسیتۀ ریه ، انقباض شریانی
اکسیژن به علت عدم تعادل تهویه ، و پروفیوژن باعث کلاپس راه هایی هوایی می شود.
عمل ریه با افزایش سن کاهش می یابد ارگانیسم های دهانی در عفونت ریه شرکت می
کنند.
معده ای - روده ای : با افزایش سن کاهش فعالیت سلول های پارتیال
، افزایش PH معده ، کاهش سرعت
تخلیه معده ، کاهش جریان خون اعضا ، کاهش تحرک اعضای فوقانی دستگاه گوارش ، کاهش
در سطح جذب ، کاهش در جذب داروهای خوراکی دیده می شود. شایع ترین مشکلات دارویی
شامل رفلکس انسداد مری و همورئید است.
کلیوی : کاهش در نسج کلیه ، تعداد گلورول ها ، کاهش
در حفاظت سدیم ، در سطح رنین ، آلدسترون ، توانایی جذب ادراری آب و کاهش پاسخ
تشنگی و نوشیدن محرومیت ار آب صدمه به کلیراسن داروهایی که به طور اولیه توسط
کلیه پاک می شود.
کبدی : بعد از چهل سالگی حدود 1 % در سال توده های
کبد کاهش می یابد و کاهش عمل کبد را داریم جریان خون کبد 45-40 % کاهش می یابد
که کاهش سطح آلوبین پلاسما ، کاهش فعالیت میکروزومی در کبد و کاهش جریان خون
صفراوی را نتیجه می دهد. همچنین باعث افزایش داروهای آزاد یا بدون باند می شود
که ممکن است اثرات دارویی بیشتری داشته باشد.
غدد : تحمل گلوکز بدون ارتباط به فربهی و عدم
فعالیت فیزیکی کاهش می یابد علت اولیه کاهش مقاومت به انسولین در سلول های
محیطی و ماهیچه های اسکلتی کاهش هورمون هیپوفیز ، افزایش سطح نورااپی نفرین ،
انسولین ، پاراتورومون و افزایش سطح و از وپرسین ، کاهش فعالیت رینن پلاسما ،
غلظت آلدسترون ، متابولیسمتیروکسین ترشح استروژن و اندوروژن . اختلال در گردش
خارج سلولی ، هموستازسدیم ، تحمل گلوکز و پاسخ به تحریک کاتکول آمین ها.
سیستم ایمنی : کاهش تقسیم سلول های
T .کاهش در ایمنی هومورال ( سلول های B
)کاهش پاسخ آنتی بادی به آنتی ژن های خارجی ، افزایش اتو آنتی بادی ها ، کاهش
پاسخ ایمنی که منجر به افزایش ریسک عفونت و سرطان می شود.
سیستم انعقادی : چربی افزایش یافته ، مغز استخوان باعث کاهش
میزان مغز استخوان فعال می شود. با افزایش سن میزان هماتوکریت و هموگلوبین در
زنان افزایش و در مردان کاهش می یابد.
سیستم عصبی : به علت کاهش جریان خون مغز ، وزن مغز کاهش
می یابد . کاهش حساسیت بار و رفلکس ، افزایش سختی عنبیه و کاهش الاستیسیتۀ مغز
و کاهش نورون سنکوپ ، گلوکوم ، اختلال دردید در تاریکی و نور شدید و از دست
دادن شنوایی نسبت به صوت های خالص مخصوصا فرکانس های بالا.
سیستم عصبی – ماهیچه ای : کاهش تودۀ استخوانی و ماهیچه ای و فعالیت
سلول های استئوبلاست تعداد فیبر های ماهیچه ای و فضای بین مهره ای. ترمیم
طولانی در شکستگی های کوچک در استخوان ها به علت کاهش فعالیت استئوبلاستیک. صاف
شدن قوس کف پا . استئوپروز ، کاهش توان ماهیچه ای ، کاهش قد ، خمیدگی ستون مهره
ها و اختلال در راه رفتن.
دهانی و دندانی : کاهش سلامت دهان ، افزایش پوسیدگی های
دندانی ، از دست دادن دندان ، کاهش حساسیت دندان اکسپوژر ریشه ، تحلیل لثه ،
تغییر بهداشت دهان تغییر در ترکیب بزاق و کاهش جریان بزاق ، سایش سطح اکلوزال ،
تحلیل پالپی ، فیبروز ، کاهش سلول ها عاج ثانویه و ترمیمی منجر به تشکیل عاج
بدون سلولی و هیدراته می شود. و کاهش در تعداد فیبرهای عصبی پالپ دندان ، رنگ
پذیری دندان ها ، ترک و شفاف. معمولا هیچ دردی در پیشرفت ضایعات پوسیدگی احساس
نمی کنند. بهداشت ضعیف بیماریهای سیتمیک و اثرات دارویی منجر به افزایش
بیماریهای پریودنتال و پوسیدگی های دندانی می شود. بیماریهای سیتمیک مانند
دیابت ملیتوس می توانند باعث خشکی دهان شوند. زبان شکاف دار ، کاهش فعالیت ضد
میکروبی، کاهش لغزندگی ، پوسیدگی ها ، بیماری های پریودنتال ، عفونت های قارچی
، سوزش درد ، مشکلات مضغی و بلع از دیگر مشکلاتی است که این داروها ایجاد می
کنند.
|