دستور العمل بهداشت دهان در خانه برای رده های مختلف سنی
مشاوره قبل از تولد :
بهترین زمان برای آغاز مشاوره والدین و پایه گذاری برنامه پیشگیری
دندانپزشکی طفل در واقع قبل از تولد آغاز می شود. بنا به دلایل مختلف بهتر
است پیشگیری را در این زمان شروع کنیم زوجی که منتظر فرزند هستند به خصوص
اگر فرزند اولشان باشد توصیه های پیشگیرانه مربوط به سلامت فرزندشان را
بهتر از هر موقع دیگر می پذیرند این پدر و مادر آینده کاملا از نیاز
فرزندشان به پرورش و وابستگی وی در امور بهداشتی آگاه می شوند آنها بنا به
غریزه طبیعی می خواهند بهترین چیزها را درحد توان خود برای فرزندشان فراهم
کنند. مشاوره بهداشتی والدین و بیان تاثیر آنها به عنوان الگوی کودک در
فراگیری امور بهداشتی باعث ارتقاع سطح بهداشت دهان هم در والدین و هم در
کودک می گردد. بحث با مادر آینده درباره ژنژیویت حاملگی بسیار مفید خواهد
بود و مروری بر صحبتهای مراقبت های بهداشتی دوره نوزادی نیز برای زوجی که
منتظر فرزندی هستند مفید خواهد بود.
نوزادان ( از تولد تا یک
سالگی ) :
شروع برخی اعمال بهداشتی پایه در سال اول زندگی از اهمیت خاصی
برخوردار است. همگان بر این باورند که با رویش اولین دندان شیری باید جهت
برداشت پلاک
 |
میکروبی اقدام نماییم. برخی دندانپزشکان توصیه می کنند برای به وجود آوردن محیط دهانی سالم و کمک به رویش دندانها بهتر است والدین قبل از رویش دندان لثه ها را تمیز نمایند و ماساژ دهند که طبعا باید توسط پدر یا مادر انجام شود این کار را می توان با پیچاندن گاز مرطوب یا دستمال مرطوب دور انگشت پدر یا مادر و ماساژ ملایم دندان ها و لثه ها انجام داد. موقعیت کودک حین انجام این کار به صورتهای مختلفی می تواند باشد خوابانیدن کودک روی یک دست و ماساژ دادن دندان ها با دست دیگر می تواند ساده ترین راه باشد و کودک در این حال احساس امنیت بالایی می کند و این کار باید روزی یکبار انجام شود کاربرد سایر روش های جابجایی پلاک در این سنین لزومی ندارد. آشنا سازی با مسواک مرطوب و نرم در اندازه مخصوص کودک یا نوزاد تنها در صورتی توصیه می شود که کاربرد مسواک برای والد راحت باشد استفاده از انواع خمیر دندان نه لازم است و نه توصیه می شود. زیرا خاصیت کف کنندگی آن باعث ناراحتی کودک در جلوگیری از مسواک زدن می شود همانطور که قبلا گفته شده به دلیل آنکه احتمال بلع فلوراید وجود دارد استفاده از پاک کننده لثه و دندان بدون فلوراید مفید خواهد بود. اولین ملاقات کودک با دندانپزشک باید در این سنین انجام گیرد اگر |
کودک مشکلات ترومایاسیستمیک دارد این ملاقات باید زودتر صورت گیرد مروری بر وضعیت دریافت فلوراید و توصیه های تغذیه ای مربوط به پوسیدگی های شیر دهی و شیر خواری از شیشه و سایر کارهای بهداشتی باید انجام شود همچنین جلسات اولیه فرصتی برای آشنبیی کودک با محیط مطب دندانپزشکی و کارکنان مطب است تا درمان های آینده دندانپزشکی وی با اضطراب کمتری همراه باشند.
نوپایان (1 تا 3 سال ) :
در
این دوره ارایه مسواک به عنوان وسیله ای در برداشت پلاک باید اگر قبلا
انجام نشده انجام شود. همچنین در حدود دو سالگی استفاده از خمیر دندان را
می توان شروع کرد به دلیل ناتوانی این گروه سنی در تف کردن و احتمال بلع
فلوراید باید خمیر دندان را به اندازه نخود استفاده کرد. بیشتر کودکان از
تقلید پدر ومادر خود حین مسواک زدن لذت می برند ولی متاسفانه معمولا کودک
به تنهایی نمی تواند برداشت کامل پلاک را انجام دهد. با وجود اینکه طفل
باید برای مسواک زدن ابتدایی خود تشویق شود والد همچنان اصلی ترین نقش را
در کارهای بهداشتی کودک بر عهده دارد. به طور کلی به کارگیری ابزارهای کمکی
برای برداشت پلاک لازم نیست با این حال نخ دندان را می توان در صورت وجود
تماس پروگز عالی نزدیک استفاده نمود.
بنابراین استفاده از نخ دندان به عنوان یک وسیله کمکی گاهی توصیه می شود در این دوره سنی ژل و غرغره فلوراید را نیز برای مصرف خانگی می توان ارائه نمود. با این حال به دلیل خطر بلع این مواد استفاده از آنها باید در مقادیر کم و فقط در بیمارانی یاشد که احتمال پوسیدگی متوسط تا زیاد است. استفاده از سایر عوامل شیمیایی بهداشتی جهت کنترل پلاک توصیه نمی شود.
دوران دبستان 6 تا 12 سالگی :
مشخصه این دوره افزایش مسئولیت پذیری در کودکان است در این سنین بلع مواد
فلوراید دار مثل خمیر دندان ژل یا غرغره نگرانی عمده ای نخوهد داشت زیرا
کودکان می توانند به خوبی تف کنند استفاده از خمیر دندانهای فلوراید دار در
این سن ضروری می باشد به علاوه استفاده از دهانشویه کلدهگزیدین نیز موثر
خواهد بود. با افزایش درمان های زود هنگام مال اکلوژن این گروه سنی بیشتر
در معرض پوسیدگی قرار می گیرند. استفاده از ژلها دهانشویه های فلوراید دار
قویا توصیه می شود.
نوجوانان 12 تا 19 سالگی :
با
وجود اینکه بیمار بالغ معمولا مهارتهای لازم را جهت انجام کارهای بهداشتی
کسب نموده است. پذیرش انجام این کارها مشکل اصلی در این گروه سنی است. با در
نظر گرفتن اینکه احساس عزت نفس و برداشت نوجوان از شخصیت خود بین سنین 11
تا 14 سالگی افت می کند و با نزدیک شدن به بلوغ تدریجا بالا می رود می توان
فهمید که چرا میزان کنترل پلاک در این بیماران پایین می آید به علاوه رژیم
غذایی نامناسب و تغییرات هورمونی بلوغ احتمال پوسیدگی و تورم لثه را در
نوجوانان بالا می برد بنابراین کمک و راهنمایی دنداپزشک کمک فراوانی به
نوجوان می کند تا این دوره سنی را نیز پشت سر بگذارد.
