پوسیدگی چیست ؟

پوسیدگی دندان بیماری عفونی قابل انتقالی است که با فعالیت میکروب ها در سطح دندان آغاز می شود و در ساختمان آن پیشرفت می کند برای ایجاد پوسیدگی مواد قندی هم باید در دسترس میکروب ها باشند تا عامل خراب کننده ساختمان معدنی یعنی اسید تولید گردد در واقع پوسیدگی دندان تخریب بافت های سخت دندان است وقتی یک بیماری در اثر فعالیت میکروب ها ایجاد شود آن را بیماری عفونی می نامند و اگر بیماری بتواند از محلی به محل دیگر منتقل شود آن را بیماری قابل انتقال می گویند با تعاریفی که از پوسیدگی دندان شد می فهمیم که پوسیدگی می تواند از یک دندان به سایر دندانها سرایت کند.

نشانه های پوسیدگی : وقتی دندانی دچار پوسیدگی می شود ممکن است علامتهای زیر را داشته باشد. تغییر در رنگ مینای دندان که در محل پوسیدگی که مینای دندان قهوه ای یا سیاه رنگ می شود. سوراخ شدن دندان در محل پوسیدگی گاهی میزان این تخریب کم است و فقط با معاینه دقیق مشخص می شود و گاهی میزان این تخریب کم است و فقط با معاینه دقیق مشخص می شود و گاهی مقدار زیادی از دندان از بین می رود به طوری که شخص فکر می کند دندان او شکسته است.

محل های شایع پوسیدگی : پوسیدگی تمام سطوح دندان را یکسان مبتلا نمی کند بلکه بعضی از سطوح دندانها به علت وضیعتی که دارند بیشتر دچار پوسیدگی می شوند که عبارتند از :

1 - شیارهای سطح جونده که به خصوص دندانهای آسیا را در گیر می کند و باعث پوسیدگی زودرس می شود.

2 - سطوح بین دندانی ؛ این ناحیه نیز به دلیل عدم نفوذ موهای مسواک قابل تمیز کردن نیست بنابراین از نواحی مستعد پوسیدگی و بیماری لثه به شمار می آید.

3 - طوق دندان یا ناحیه اتصال لثه به دندان ؛ تجمع میکروبها معمولا در این ناحیه باعث بیماری لثه می شود.

پوسیدگی دندان چرا و چگونه ایجاد می شود : برای پیشگیری از ایجاد هر بیماری باید علل ایجاد کنندۀ آن بیماری را بشناسیم در مورد پوسیدگی دندان و پیشگیری از آن نبز لازم است ابتدا با عوامل ایجاد کننده آن آشنا شویم

بسیاری از افرادی که برای درمانهای دندان پزشکی مراجعه می کنند در پاسخ به اینکه چرا دندانهایشان خراب شده است به مسئله ارث و جنس دندان اشاره می کنند روشن است که خوبی جنس در دوام دندان خیلی موثر است با این حال عوامل دیگری هم دخالت دارند.

علل مختلفی برای ایجاد پوسیدگی مطرح شده است :

1 - میکروب ها  2 - مواد قندی  3 - مقاومت شخص ودندان  4 - زمان

این چهار عمل همراه هم ایجاد پوسیدگی می کنند و اگر هر کدام نباشد دندان پوسیده نمی شود بدون میکروب پوسیدگی در دندان اتفاق نمی افتد. اگر میکروب ها و مواد قندی نیز در اشخاص که مقاومت طبیعی نسبت به بیماری دارند نمی تواند پوسیدگی ایجاد کند و بالاخره میکروب ها و مواد قندی و کمبود مقاومت شخص و دندان نیز در یک لحظه و یک روز سبب خرابی دندان نمی شود بلکه مدت زمانی لازم است تا اینها بتوانند سطح سخت دندان را خراب کنند .

حساس بودن و یا درد گرفتن دندان در موقع خوردن غذاهای سرد و ترش ، گرم و شیرین حساس بودن یا درد گرفتن وقتی که دندانها را روی هم فشار می دهیم.

بوی بد دهان می تواند به علل مختلفی ایجاد شود که یکی از علت های آن پوسیدگی دندانها است. پوسیدگی بین دندانی می تواند باعث گیر کردن مواد غذایی بین دندان  ها وپاره شدن نخ دندان هنگام استفاده بشود.

زمان و سرعت ایجاد پوسیدگی : پوسیدگی دندان در یک لحظه و یک روز انجام نمی شود بلکه مدت زمانی لازم است تا مینا حل شده و بافت نرم مینا از بین برود تحقیقات نشان داده که بعد از خوردن غذا و رسیدن مواد قندی به میکروبهای پلاک 2 تا5 دقیقه طول می کشد تا اسید ایجاد شود در طی مدت 10 دقیقه میزان اسید به حداکثر مقدار خود می رسد سپس 20 تا 60 دقیقه طول می کشد و در همان حال باقی می ماند و بعد از آن به تدریج به حال عادی بر می گردد با هر بار خوردن محیط پلاک مبکروبی اسیدی می شود و تا این محیط اسیدی به حالت عادی بر گردد با خوردن مجدد محیط دهان دوباره اسیدی می گردد وبه این ترتیب دندانها دچار پوسیدگی می شود .

به طور کلی پوسیدگی دندان بیشتر بیماری جوانان است یعنی دندانها معمولا بلافاصله بعد از بیرون آمدن بیشتر خراب می شوند تا در سنین بالا که مدتی از حضورشان در دهان گذشته است بنابراین اهمیت نگه داری از دندانها در این سنین کاملا مشخص می گردد.

مقاومت شخص و دندان : مجموعه ای از عوامل دفاعی در دهان هر شخص وجود دارد که در برابر ایجاد پوسیدگی مقاومت می کند وضعیت بزاق دهان و سلولهای موجود در آن شکل و فرم دندان ، طرز قرار گیری دندانها و سلولهای موجود درآن شکل و فرم دندان ، طرز قرار گیری دندانها ، جنس و نظایر اینها تا حدودی  در میزان پوسیدگی تاثیر دارند علاوه بر اینها برخی از مردم در برابر عوامل مخرب مقاومت بیش تری نشان می دهد. مقاومت شخص ممکن است ارثی ، مادر زادی ، یا اکتسابی باشد. همچنین مقاومت ممکن است همیشگی یا موقتی یاشد البته راههایی برای مقاوم کردن ساختمان دندان وجود دارد یکی از راهها رساندن فلوراید به دندانها است فلوراید مقاومت دندانها را در برابر پوسیدگی افزایش می دهد.