ژنژیویت

 

ژنژیویت به التهابی محدود به بافت های نرم احاطه کنندۀ دندان اطلاق می شود ولی ضایعات التهابی که ممکن است به بریج آلوئولار ، لیگامان ، پریودنتال یا سمنتوم گسترش یابند را در بر نمی گیرد انواع اولیه ژنژیویت در این بخش مورد توجه شما قرار می گیرد در اکثر موارد ژنژیویت در اثر فقدان بهداشت صحیح دهان که منجر به تجمع پلاک دندانی و جرم می گردد اتفاق می افتد با این حال فاکتورهای بسیار دیگری بر حساسیت لثه نسبت به فلور دهان تأثیر می گذارند شیوع ژنژیویت در همه گروههای سنی بالا است اما شیوع واقعی آن به دلیل یک روش اندازه گیری غیر استاندارد به سختی تعیین می شود از نظر کلینیکی تغییرات التهابی قابل تشخیص لثه در دورۀ کودکی شروع و با افزایش سن زیاد میشوند با میزان پلاک دندانی مشابه ، شدت ژنژیویت در بالغین بیش از افراد نا بالغ است در حواشی زمان بلوغ که حداکثر شیوع آن بین سنین 9 تا 14 سالگی اتفاق می افتد و بین سنین 11 تا 17 سالگی شیوع ژنژیویت کاهش می یابد و سپس افزایش آهسته ای دیده می شود به طوری که در دهۀ ششم زندگی شیوع ژنژیویت به 100 درصد می رسد.

در اکثر گروهای سنی شیوع ژنژیویت در زنان نسبت به مردان کمتر است ( هر چند زیان دوره هایی از افزایش حساسیت دارند ) این موضوع ممکن است به بهداشت بهتر دهان زنان ارتباط داشته باشد تا به تفاوت های فیزیولوژیک بین و جنس علاوه بر سنین بلوغ زنان در دوران حاملگی و یا هنگام مصرف داروهای ضد بارداری که در معرض مقدار زیادی پروژسترون قرار می گیرد حساسیت بیشتری به ژنژیویت نشان می دهان و بعد از چنین فاکتورهایی سن ، جنس ، درآمد ، تحصیلات و نژاد در نظرگرفته می شود مطالعات بسیاری نشان داده اند که در همۀ گروههای سنی سیگار با شیوع بالاتر ژنژیویت و بیماریهای پریودنتال وابسته ارتباط دارد همچنین التهاب لثه با شرایط تغذیه ای ضعیف تشدید می شود کمبود ویتامین C و ارتباط آن با ژنژیویت کاملا شناخته شده است.  

اگر چه همیشه پریودنتیت بعد از ژنژیویت ایجاد می شود اما اکثر نواحی مبتلا به ژنژیویت سال ها بدون تغییر باقی می مانند و تعداد کمی از آنها به پریدنتیت تبدیل می گردند. درمان ژنژیویت شامل حذف همۀ علت های افزایش دهندۀ حساسیت و بهبود بهداشت دهان به منظور کاهش پلاک دندانی که مسئول تغییرات التهابی است می باشد ولی اکثر برنامه های خود تجویز شدۀ کنترل پلاک موثر نمی باشد مگر آن که توسط یک متخصص اقدامات انجام شده در سطح مطلوب تری اعمال گردد. برداشت مکانیکی پلاک دندانی و استفاده از عوامل شیمیایی نظیر کلروهگزیدن در صورتی که ژنژیویت بعد از بهبود کنترل پلاک و حذف فاکورهای کمک کننده بر طرف نشود بیمار باید از نظر وجود اختلالات سیستمیک زمینه ای که بر این روند تأ ثیر می گذارند ارزیابی شود.

 

انواع ژنژیویت

ژنژیویت السرایتونکروزان حاد : این شکل نا شایع از ژنژیویت به صورت ناگهانی در نوجوانان و جوانان رخ می دهد و با تب ، کوفتگی ، لنفادنوتاپی همراه است زخم ها در پاپیلاهای بین دندانی پدیدار می شوند سپس روند تخریبی ( نکروزان ) در طول حاشیه های لثه کسترش می یابد و در این مناطق یک غشاء کاذب متمایل به خاکستری پدید می آورد لثه های قرمز و دردناک به آسانی دچار خونریزی می شوند و تنفس حالت بد بو پیدا می کند.

ژنژیویت حاشیه ای : ژنژیویت حاشیه ای ( مارژینال ) در نوجوانان و بزرگسالان جوان شایع است. حاشیه های لثه قرمز و متورم می شوند و پاپیلاهای بین دندانی حالت متورم و قرمز پیدا می کنند. مسواک زدن دندان ها غالبا سبب خونریزی از لثه ها می شود پلاک صفحه سفید رنگ نرم متشکل از املاح بزاقی ، پروتئین و باکتری ها که دندان را می پوشاند و به ژنژیویت منجر می شود به آسانی قابل مشاهده نیست.

ژنژیویت پلاسماسلی : تغییر لثه ای خاصی است که مورد توجه دندانپزشکان در اواخر دهۀ 1960 و اوایل 1970 قرار گرفت. در آن زمان تعداد قابل ملاحظه ای از این ضایعه اتفاق افتاد که به نظر می رسد اکثرا به افزایش حساسیت نسبت به ترکیبات آدامس مربوط بوده است. از آن زمان به بعد کم کم تعداد موارد مبتلا کاهش یافت اما تغییرات لثه ای گاهی گزارش شده است . هر چند ارتباط ژنژیویت پلاسماسلی با جویدن آدامس کاهش یافته اما هنوز آلرژی مسئول بسیاری از موارد گزارش شده است.

علائم این بیماری عبارتند از شروع ناگهانی و سریع زخم در دهان که اغلب به وسیله نخ دندان ها و غذاهای داغ و تند تشدید می شود تمام لثه آزاد و چسبنده افزایش حجم منتشر و قرمزی روشن را نشان می دهد ضایعه می تواند به کام گسترش یابد و تغییرات نواحی بی دندانی به طور معمول از شدت کمتری برخوردار است ممکن است درگیری در سایر محل ها نیز مشاهده شود یا تغییرات به لثه محدود گردد ممکن است درگیری در سایر محل ها نیز دیده شود یا تغییرات به لثه محدود گردد در موارد وابسته به جویدن آدامس درگیری لب ها و زبان تیپیک بوده به طوری که لب ها خشک ، آتروفیک ، گاهی شیار دار بودند. درگیری لب ها و زبان موجب افزایش حجم اریتماتوز می شد که با ایجاد شیارهای باریک عمیق و کنگره دار شدن خفیف در حاشیه زبان و از دست رفتن پوشش سطح پشتی زبان همراه بود.

باید به همۀ بیماران مبتلا آموزش داده شود که سابقه ای از رژیم غذایی کامل خود تهیه کرده و هر آنچه را که  به  دهان  می برند مانند : 1 - غذا ها   2 - نخ دندان    3 - دهان شویه  4 - سیگار   5 - الکل   6 - آدامس  7 - آب نبات  8 - داروها را ثبت نمایند به منظور کشف علت زمینه ای آلرژن های احتمالی باید حذف شوند اگر پاسخ مناسبی داده نشود تست آلرژی وسیع و حذف رژیم غذایی را می توان توصیه کرد. بسیاری از بیمارانی که علت زمینه ای شناخته شده ای ندارند با داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی موضعی یا سیستمیک و نتایج مختلف درمان می شوند راههای متعدد از جمله دهانشویه های بتامتازون و تریامسینولون گزارش شده است.